نگاهی به پدیده اربعین؛

اربعین؛همگرایی اسلامی و کرامت انسانی

اربعین و در این واقعه عظیم، نه تنها شیعه و سنی بلکه همه ادیان در کنار هم در سایه وحدت اسلامی در این پیاده روی عظیم حضور می یابند و از این راه می‌توان اتحاد و همدلی خود را در سایه امام حسین(ع) به دنیا نشان دهند

جریان پیاده‌روی اربعین ظرفیت بسیار مهمی برای هم‌گرایی اسلامی و بلکه هم‌گرایی انسانی در آن وجود دارد؛ یعنی در این مراسم به نوعی می‌توانیم تکریم مقام انسان را ببینیم؛ یعنی اگر شما نگاه کنید در این مراسم می‌بینید که همه نوع انسان اعم از فقیر و غنی، سیاه و سفید، کشورهای جهان اول تا جهان سوم، انسان‌هایی با رنگ‌های مختلف، انسان‌ها با سطوح تحصیلی و مالی مختلف، انسان‌ها از قشرها و سطوح مختلف، از استاد دانشگاه گرفته تا دانشجو، کشاورز و …. همه نوع انسان در این جریان شرکت می‌کنند و این نشان‌دهنده‌ی این است که این پدیده ظرفیت ایجاد یک هم‌گرایی مهم را در جامعه دارد. آنچه خواندید گزیده‌ای از متن مصاحبه با حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر حمیدرضا مطهری، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و رئیس انجمن تاریخ‌پژوهان حوزه بود که مشروح کامل آن را در ادامه می‌توانید بخوانید.

* با توجه به ابعاد گسترده‌ی پیاده‌روی اربعین ما چگونه می‌توانیم استفاده از ظرفیت رسانه و فضای مجازی برای جهانی‌کردن این پدیده و پیام آن استفاده کنیم؟

دکتر مطهری: با توجه به ابعاد گسترده‌ی پیاده‌روی اربعین که با توجه به این موقعیتی که ما در آن قرار داریم، در تاریخ بی‌نظیر است، به‌نظرم باید به چند نکته توجه ویژه داشته باشیم. اولاً باید توجه داشته باشیم که هرچه این پدیده پررنگ‌تر و در راستای ایجاد هم‌گرایی بین مسلمانان و بلکه هم‌گرایی جهان اسلام عمل کند، به مراتب می‌تواند از اثرگذاری بالاتر و بیشتری برخوردار باشد؛ یعنی ما هرچه بتوانیم از طریق رسانه این را به‌گونه‌ای به جامعه ارائه کنیم که این پدیده در راستای هم‌گرایی و تکریم انسان و انسانیت است، می‌تواند اثرگذاری آن را افزایش دهد. مستحضر هستید که این پیاده‌روی و حضور انسان‌ها در اربعین خودبه خود خاص شیعه و مسلمانان نیست حتی ممکن است کسانی که مسلمان نباشند در این پیاده‌روی شرکت می‌کنند. حالا ممکن است برخی افراد هم با قصد و نیت خاصی شرکت کنند؛ ولی من اعتقاد دارم که برخی افراد از غیرمسلمانان با دیده‌ی و ایده‌ی تکریم در این مراسم حضور پیدا می‌کنند. بنابراین باید به این نکته توجه داشته باشیم که خود این مراسم و این جریان پیاده‌روی اربعین ظرفیت بسیار مهمی برای هم‌گرایی اسلامی و بلکه هم‌گرایی انسانی در آن وجود دارد؛ یعنی در این مراسم به نوعی می‌توانیم تکریم مقام انسان را ببینیم؛ یعنی اگر شما نگاه کنید در این مراسم می‌بینید که همه نوع انسان اعم از فقیر و غنی، سیاه و سفید، کشورهای جهان اول تا جهان سوم، انسان‌هایی با رنگ‌های مختلف، انسان‌ها با سطوح تحصیلی و مالی مختلف، انسان‌ها از قشرها و سطوح مختلف، از استاد دانشگاه گرفته تا دانشجو، کشاورز و …. همه نوع انسان در این جریان شرکت می‌کنند و این نشان‌دهنده‌ی این است که این پدیده ظرفیت ایجاد یک هم‌گرایی مهم را در جامعه دارد و ما باید به‌طور ویژه از این ظرفیت برای هم‌گرایی میان مسلمانان استفاده کنیم. کافی است در ایام پیاده‌روی اربعین نگاهی به جمعیت خروشان مسیرهای مختلف منتهی به کربلا داشته باشیم و ببینیم در این مسیرها چه کسانی حضور دارند و چه کارهایی را انجام می‌دهند. کسانی کارهای خدماتی را انجام می‌دهند که در زمان‌های عادی و غیر از پیاده‌روی اربعین قطعاً به چنین کاری اقدام نمی‌کنند و قطعاً چنین کاری را انجام نمی‌دهند؛ اما همین افراد از کوچک‌ترین تا بزرگ‌ترین کار را در پیاده‌روی اربعین برعهده می‌گیرند و انجام می‌دهند واین نشان‌دهنده‌ی ظرفیت بالای است که مراسم پیاده‌روی اربعین دارد و هم‌چنین نشان‌دهنده‌ی ظرفیت بالایی است که رفتن به‌سمت اهل بیت (هلیهم السلام) دارد. اقدام برای اهل بیت این ظرفیت را دارد و می‌تواند جامعه را به‌سمت و سویی ببرد که وحدت، هم‌گرایی و هم‌دلی در آن بیشتر باشد؛ اما این فقط در آن محدوده است. ماندن این ظرفیت در آن محدوده قطعاً کار مناسبی نخواهد بود؛ یعنی اگر ما نگاهی به قیام امام حسین (ع) داشته باشیم و اگر به کارهایی که آن حضرت انجام دادند ر مورد دقت و توجه قرار دهیم، به جرأت می‌توانیم امروزه به این نکته درمورد خودمان توجه کنیم که اگر آن کار را حضرت ابا عبدالله انجام داد و قیام و از خودگذشتگی و شهادت را انجام داد و اسلام را زنده نگه داشت، به جای خود درست؛ ما هدف قیام او به این شکل محقق شد که حضرت زینب (س) در نقش رساننده‌ی این قیام عمل کردند. بنابراین به جرأت می‌توانیم بگوییم اگر حضرت زینب، اما سجاد (ع) و اهل بیت در آن‌جا حضور نداشتند پیام قیام امام حسین به نسل‌های بعد و انسان‌های دیگر مناطق نمی‌رسید. بنابراین در واقعه می‌توانیم چنین تشبیه کنیم که حضور حضرت زینب، امام سجاد و اهل بیت (علیهم السلام) به نوعی نقش رسانه را در آن دوران ایفا کردند که پیام قیام را به جوامع و نسل‌های بعد رساندند. در دوران ما وقتی می‌بینیم که اربعین با این شکل و با این ظرفیت در حال برگذاری است، طبیعتاً ما وظیفه داریم از ظرفیت رسانه و آن فضایی که در اختیار ما قرار گرفته (فضای مجازی) برای این‌که این ظرفیت عظیم را به جامعه‌ی جهانی معرفی کنیم. برای این‌که به جامعه‌ی جهانی و مدعی حقوق انسان‌ها نشان دهیم که ببینید که ما در این فضا، در این شرایط و در این موقعیت این جمعیت چندین میلیونی در کنار یکدیگر حضور دارند و این مسیر را به‌صورت پیاده به سختی طی می‌کنند بدون آن‌که کوچک‌ترین تنشی باهم داشته باشند و اتفاقاً در این مدت بسیار باهم همراه و همدل هستند. این برای افرادی که مدعی هستند که مسلمانان و جامعه‌ی شیعه و امثالهم دچار اختلاف، تفرقه و از بین بردن یکدیگر هستند، بهترین پاسخ است. در واقع ظرفیت فضای مجازی و رسانه برای رساندن پیام اربعین یکی از ضروریاتی است که بدون تردید اگر به آن توجه نشود نخواهیم توانست از این ظرفیت و از این فضای شکل‌گرفته استفاده کنیم. ما این ظرفیت عظیم را داریم. بنابراین وظیفه داریم که آن را به شکل مناسبی به جهانیان برسانیم و به دیگران معرفی کنیم. اگر به جامعه‌ی جهانی بنمایانیم که جامعه‌ی مسلمانان این چنین است که با حضور چند ده میلیونی افراد از نژاد، اقوام، طبقات و جوامع مختلف در این فضای این‌چنینی بدون تنش این مراسم را برگزار می‌کنند و اگر احیاناً مشکلی متوجه چنین جوامعی است، از ناحیه‌ی دیگران است، نه از ناحیه‌ی مسلمانان یا شیعیان و یا دین و مذهب.

لینک کوتاه مطلب : http://fekrat.net/?p=11125