به قلم حجت‌الاسلام حمیدرضا شاکرین؛

معرفی کتاب «براهین اثبات وجود خدا در نقدی بر شبهات جان هاسپرز»

این کتاب به بازپژوهی و بازنگری تحلیلی آرا و نظریات فلاسفه دین غربی در زمینه اثبات وجود خداوند، تبیین براهین اثبات خدا به زبان زمان و همچنین پاسخ‌گویی به شبهات القایی در قلمرو براهین اثبات خدا می‌پردازد.

«فکرت، رسانه اندیشه و آگاهی»؛ بحث در مورد اثبات وجود خداوند از دیرباز مورد توجه اندیشمندان و صاحب‌نظران بوده است. در این بین آثار متعددی در این زمینه به چاپ رسیده است که به چند نمونه از آنها اشاره می‌‌کنیم: کتاب «اثبات وجود خداوند» اثر جان هیک نویسندۀ مسیحی که در ایران با ترجمه عبدالرحیم گواهی موجود است. این کتاب در مورد اثبات وجود خداوند بحث می‌‌کند و دلایلی را ذکر می‌‌کند. کتاب دیگر «جُستارهایی در براهین اثبات و انکار وجود خداوند» اثر محمد علی باقری که شامل چهار مقاله می‌‌باشد و عبارتند از «چالش تجارب دینی متعارض برای برهان تجربه دینی»؛ «ارزیابی استفادۀ ریچارد سوئینبرن از «استنتاج بهترین تبیین» برای اثبات وجود خدا»؛ «معجزه و قوانین طبیعت» و «دفاع از اصل معرفت‌شناختی کورنئا» است. اثر دیگر در زمینه اثبات وجود خدا کتاب «عقلانیت و خداباوری: ادله اثبات وجود خدا در عصر جدید» به قلم دکتر عباس یزدانی است که اثری نو در زمینه اثبات وجود خدا محسوب می‌‌شود.

کتاب «براهین اثبات وجود خدا در نقدی بر شبهات جان هاسپرز» از نشر دانش و اندیشه معاصر با همکاری شورای علمی گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شد. این کتاب به بازپژوهی و بازنگری تحلیلی آرا و نظریات فلاسفه دین غربی در زمینه اثبات وجود خداوند، تبیین براهین اثبات خدا به زبان زمان و همچنین پاسخ‌گویی به شبهات القایی در قلمرو براهین اثبات خدا می‌پردازد. تفاوت این اثر با سایر آثار منتشر شده در این حوزه، منعکس‌کردن ضعف فلسفی موجود در جهان غرب در عرضه براهین اثبات خدا و معرفی گنجینه عظیم حکمت و معارف اسلامی و نشان‌دادن توان بالای فلسفه اسلامی در رویارویی با چالش‌های جدید خداشناسی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین «حمیدرضا شاکرین» هدف خود از ارائه این اثر را، نقد شبهه اثبات‌ناپذیری وجود خدا عنوان کرده و تأکید می‌کند که این کتاب برخی پربسامدترین براهین وجود خدا را همراه با اشکالات و پرسش‌های فراروی آنها در ترازوی خرد سنجیده، وزن و اعتبار این براهین را برای حقیقت‌جویان روشن ساخته است.

در این کتاب مهم‌ترین اشکالات و شبهاتی که از عصر هیوم تا عصر حاضر توسط فیلسوفان غربی، اعم از خداباور، ملحد و یا شکاک در الهیات مطرح گردیده، مورد بررسی قرار می‌گیرد و در این بین توجه ویژه‌ای نیز به اشکالات جان هاسپرز، استاد معاصر فلسفه در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی وجود دارد. کتاب «براهین اثبات وجود خدا در نقدی بر شبهات جان هاسپرز» در پنج فصل کلی تدوین شده است که به ترتیب با عناوین: خدا و اثبات‌پذیری، برهان تجربه دینی، برهان علیت، برهان وجوب و امکان و برهان نظم تنظیم شده است که ابتدای فصل‌های سوم، چهارم و پنجم، هر برهان تعریف شده است و اشکالات و شبهات درباره آن برهان مطرح گردید و به آنها پاسخ داده می‌‌شود.

در ابتدای کتاب، نویسنده با اشاره به جریان فلسفه‌های الحادی یا شکّاک در الهیات و تلاش‌های خداباوران و دین‌گرایان در مقابل آنها آمده است: «دو عامل اساسی مانع از آن شده است که خداباوران با پیروزی قاطع و چشم‌گیری در عرصه نظر و استدلال، بر انگیزه‌های خداگریز فایق آیند: یکی ضعف فلسفی جهان غرب و دیگری وجود انگاره‌های خردستیزی؛ در مقابل، جهان اسلام از وضعیت بهتری برخوردار است و از طرفی توحید ناب و خردپذیری آموزه‌های اسلامی و از دیگر سو، عمق دقت و گستردگی مباحث مربوط به الهیات، توان بالایی در رویارویی با چالش‌های جدید فراهم آورده است.» در پایان این اثر، ارایه کتاب‌نامه به سه زبان و فهرست مقالات و اعلام امکان هر نوع جست‌وجویی را برای مخاطبان و سایر پژوهشگران فراهم آورده است.

* مصطفی شجاعیان، پژوهشگر فلسفه کلام اسلامی

لینک کوتاه مطلب : http://fekrat.net/?p=8481