پژوهشگر دانش اسلامی مسلمین:

عاشورا با روایت بلیغ زینب کبری ماندگار شد

آنچه در رسالت حضرت زینب(س) مهم است، تداوم و ماندگاری عظیم رسالت ایشان است. اینکه بانوی بزرگوار  در رسالت بزرگ عاشورا، روایت‌های صحیح را به ما منتقل کرده‌اند تا ما با روایت‌های بلیغ، ادامه دهنده‌ی راستین نهضت حسینی باشیم.

اشاره: بی‌تردید حضرت زینب سلام الله علیها نمونه‌ی کامل یک زن تراز در اندیشه‌ی دینی، زنی که در مکتب وحی پرورش پیدا کرده و پرورش و زیست ایمانی و مؤمنانه‌ی این بانو برای ما حجت است.

رسانه‌ی اندیشه‌ای فکرت برای بررسی و واکاوی رسالت حضرت زینب سلام الله علیها گفت‌وگویی با دکتر ریحانه کارپرور، پژوهشگر دانش اسلامی مسلمین و دانش آموخته‎‌‌ی سطح سه مطالعات اسلامی زنان ترتیب داده است که در ادامه، مشروح این گفت‌وگو تقدیم مخاطبان فرهیخته می‌شود.

*تحلیل شما از حقیقت ایمان در رسالت حضرت زینب سلام الله چیست؟

بحثی که در تعریف ایمان می‌توانیم داشته باشیم بحث اعتقاد قلبی است که ثمره‌ی این اعتقاد قلبی در عمل ما هم دیده شود. یعنی در بینش باور رفتار مشهود باشد. بی تردید حضرت زینب سلام الله علیها نمونه‌ی کامل یک زن تراز در اندیشه‌ی دینی، زنی که در مکتب وحی پرورش پیدا کرده و پرورش و زیست ایمانی و مؤمنانه‌ی این بانو برای ما حجت است. همین می شود که دنباله ی این ایمان حضرت زینب سلام الله علیها، نتیجه‌ی رسالت می‌شود. چرا که “هیَ نتیجه النبوه” و این ظرفیت موجود در حضرت زینب سلام الله علیها به واسطه‌ی حضور ایشان در خاندان وحی بود و پنج معصوم اهتمام بر تربیت ایشان داشتند.

بنابراین همه‌ی خروجی در رفتار و کردار حضرت زینب سلام الله علیها به پشتوانه ی حضور در یبن حضرات معصومین علیهم السلام بوده است. این هست که حقیقت ایمان در برهه‌های مختلف اعم از ایام آرامش و ایام خصام و جدال در تاریخ موجود است. و اینطور می‌شود که ثمره ی ایمان در عبارت “اللهم تقبل هذا القربان” به خوبی متبلور می‌شود و “ما رایت الا جمیلا” واقعا نهایت زیبایی بود و تشابهی بین آنچه حضرت زینب سلام الله علیها دیدند و چشیدند با آنچه که ما متحمل می شویم و در قبالش زبان شکوه داریم، وجود ندارد. او واقعا زیبایی دیده است.

*با توجه به اینکه عاشورا الگوی سیاسی و اعتقادی شیعیان و حتی مسلمانان جهان است و نقش خاصی در بیداری‌های اسلامی ایفا کرده است، ما در جایگاه یک زن مسلمان از این استمرار الهی چگونه می‌توانیم بهرهمند باشیم؟

نکته‌ی بسیار مهمی که در سیره عملی حضرت زینب سلام الله وجود دارد بحث جهاد تبیین است که حضرت آقا این را یک فریضه مطرح کردند. خب می بینیم که حضرت زینب سلام الله علیها درگیر جهاد تبیین وسط معرکه و پیکار هستند. جایی که هر کسی زودتر و متقن روایت کند، موجب ماندگاری بهتر مکتب هم خواهد بود.

در حال حاضر آنچه وجود دارد ضعف جدی ما در عدم روایت‌های درست است که موجب پیشی گرفتن دیگران در روایت‌های جعلی می‌شود. در تاریخ قبل از انقلاب و بعد از النقلاب و حتی روایت‌های جنگ و جبهه به دلیل ضعف رسانه‌ای همیشه درگیر روایت‌سازی‌های غیر واقع بودیم.

بانوان در این عرصه می‌توانند نقال خوبی برای روایت‌ها باشند و همین باعث غلبه بر روایت‌سازی‌های جعلی می‌شود. خیلی از دانسته‌های ما از انقلاب و یا دفاع مقدس آن چیزی بود که مادران ما منتقل می‌کردند.

خیلی از بانوان ما تصوری که از جهاد تبیین دارند یک تصور سخت و سنگین هست در حالی که اهل مطالعه بودن، اهل حضور در فضای رسانه محور بودن و حمایت‌های نرم افزاری برای انتقال روایت‌ها به آیندگان کار را آسان‌تر می کند.

همین کنشگری‌های اجتماعی و مجتمع بودن در این مسیر، با تمسک به سیره ی حضرت زینب سلام الله علیها می‌تواند نتایج خوبی دربر داشته باشد. حضرت زینب سلام الله در حین اینکه مشغول جهاد تبیین بودند، کارهای تشکیلاتی خود را نیز به نحو مطلوب انجام می دادند. در تاریخ داریم که بعضی از خطبه ها توسط زنان دیگر ایراد شد و این همان تشکیلاتی کار کردن حضرت در بزنگاه هجمه های دشمن بوده است.

وقتی فرزندان ما به صورت مکرر از شبکه های معاند اخبار را دریافت می کنند، این همان بی توجهی به کلام امام صادق علیه السلام که می فرمایند: “بادروا احداثکم قبل ان یسبقه الیه المرجئه” است. چرا که مبادرت ورزیدن صحیح، همان جهاد تبیین و تبلیغ بلیغ است که به فهم درست جوانها و زنان ما کمک می کند و یک بستر تبلیغی درست خواهد بود.

*فهم متعدد از روایت‌سازی‌ها چگونه به وجود می‌آید؟ چه عواملی تاثیرگذارتر هستند؟

در جواب می‌توانیم بگوییم اگر روایت حضرت زینب سلام الله علیها یک روایت پایدار ماند و دستخوش هجمه‌ای نشد باید به پیوستار آن مراجعه کرد.

در تاریخ آمده که یکی از ثمرات قیام امام حسین علیه السلام وحدت شیعیان و جماعت سنی بود. اتحاد جامعه ی اسلامی و همراهی اهل سنت که حتی ما یک سری مقاتل داریم که اهل سنت نوشته‌اند.

حضور افراد شاخص در سلسله روایت‌ها و تمسک به آنها واجب است و ما می‌بینیم که استمرار روایت‌های حضرت زینب سلام الله علیها از واقعه‌ی کربلا، ائمه معصومین علیهم السلام بوده‌اند. این پیوستار همچنان ادامه داشته تا در زمان غیبت کبری به دست عالمان و فقیهان شیعی افتاده است. در این فاصله خط فکری سیدالشهداء به درستی ادامه داشته است.

*به نظر شما آیا ما در سیاست اجتماعی خودمان در حال حاضر، تشکیلاتی کار می کنیم؟

فاصله بسیار است. در حال حاضر آنچه در جبهه ی دشمن می بینیم به سردمداری شیطانی خودشان، خیلی منسجم و کاربردی حرکت می‌کنند؛ اما در جبهه ی خودی این اتصال و انسجام وجود ندارد.

*با توجه به اینکه جوانان ما در عصر حاضر بیشترین دریافت روایت‌هایشان از هیئت‌ها است، صورت رفتاری استمرار رسالت حضرت زینب(س) در هیئت‌ها چقدر مراعات می شود؟

در کل تاریخ مرسوم بوده است و می‌خواستند از این ابزار استفاده کنند و برایشان خیلی جذاب بوده است. حضرت زینب سلام الله علیها یک نهضت غنی و پایداری را ایجاد کردند و این در 250 سال با یک خط فکری تبدیل به یک ظرفیت عظیمی برای شیعه شد که مثلا بعد از سالها می شود انقلاب اسلامی و این خیلی جذاب است و طبیعی است که این وسط عده ای بخواهند برای منافع خودشان استفاده کنند.

حالا برای اینکه این اتفاق نیفتد وظیفه این است که نهضت حسینی را به خوبی تبیین کنیم و  آن را به خاطر پسندهای خودمان ضایع نکنیم. کل سختی‌ها و خوبی‌ها نشان داده شوند. افراد سردمدار این هیئت‌ها باید انقلابی باشند و اهل مطالعه و دشمن‌شناس تا از ورود اندیشه های سکولاریسمی جلوگیری شود. معضل مساجد و هیئت های خودمان این است که منبری به محض تمام شدن سخنرانی اش، از مجلس می رود در صورتی که سخنران و مداح با حضور کنار یکدیگر می‌توانند  مراقبت و حمایت از هم داشته باشند.

*نهاد قدرت و حاکمیت چقدر می‌تواند به استمرار ایدئولوژی نهضت حضرت زینب سلام الله علیها کمک کند؟

به نظرم نهاد قدرت برای کمک به ناب ماندن این ایدوئولوژی باید حضور خودش را غیر مستقیم کند. یعنی حضور مردم را پررنگ کند. از شائبه حکومتی بودن مساجد و هیئت‌ها به دور باشیم و حضور مردم را در همه‌ی عرصه‌ها پررنگ‌تر کنیم. به نظر می رسد وظیفه حاکمیت، حمایت است؛ باید کمک کننده و حامی باشد نه محور و متولی مستقیم.

*برای تقویت بیشتر در جبهه جهاد تبیین چه باید کرد ؟

معتقد به این هستم که ما باید در کارهای فرهنگی خودمان جبهه‌ی خودی را تقویت کنیم. در جریان حضرت زینب سلام الله علیها تقویت و دیده‌شدن جبهه‌ی خودی مهم است و هرقدر کیفیت گفتمان انقلابی بالا برود، مقاومت و فرهنگ‌سازی انقلابی بالاتر می‌رود و مصون از هجمه‌ها و آسیب‌ها خواهد ماند.

*سپاس از شما استاد گرانقدر که وقت تان را در اختیار مجموعه فکرت گذاشتید.

لینک کوتاه مطلب : https://fekrat.net/?p=14952