کنشگری سیاسی نخبگان ایرانی در کدام جهان معرفتی شکل می‌گیرد؟

پرونده «نخبه و اعتراض» روی میز فکرت

فضای نخبگانی، فضای نق‌زدن‌های عوامانه و هیجانی نیست؛ لودگی، خشونت و آدم‌کشی در قاموس فکری نخبه، جایی ندارد. اگر نخبه با پدیده و یا آسیب اجتماعی روبه‌رو شد، مسیر اعتراض و کنشگری اجتماعی وی، سمت و سوی علمی و مستدل دارد و نخبگان برای اعلام اعتراض به دیدگاه رقیب یا مخالف، میدان «گفت‌وگو» را برمی‌گزینند.

«فکرت، رسانه اندیشه و آگاهی»؛ اهالی لغت، معنا و معادل «نخبه» را «برگزیده» دانستند. در ساحت اندیشه نیز به فردی برگزیده و نخبه گفته می‌شود که عقلانیت نظری و عملی‌اش مورد اقبال عمومی قرار گیرد. در واقع عناصر تبدیل‌شدن یک شخص به نخبه و تمایزش از سایر افراد، استعداد طبیعی و هوش سرشار، همت و تلاش و پشتکار، و هدایت و توفیق الهی است.

آنچه جامعه از یک فرد نخبه انتظار دارد این است که در کنار اهمیت به «ارزش‌های معنوی»، ظرفیت شخصی خود را تبدیل به ظرفیت ملی کند و توانایی‌های خود را در جهت حل مسائل کشور قرار دهد.

بنابراین فرد نخبه، علاوه بر خودسازی فردی و رعایت ادب و پرهیز از فحاشی و بدزبانی، بایستی دارای قدرت تفکر و بهره‌گیری از منطق استدلالی باشد. نخبه نباید ذهن و فکر خود را به آسانی در اختیار افراد، گروه‌ها و حتی رسانه‌ها قرار دهد که او را کانالیزه کنند. به همین دلیل، اگر محتوایی به دستش رسید را باید با نگاهی تحقیقانه و پرسشگرانه در چارچوب علمی قرار دهد.

فضای نخبگانی، فضای نق‌زدن‌های عوامانه و هیجانی نیست؛ لودگی، خشونت و آدم‌کشی در قاموس فکری نخبه، جایی ندارد. اگر نخبه با پدیده و یا آسیب اجتماعی روبه‌رو شد، مسیر اعتراض و کنشگری اجتماعی وی، سمت و سوی علمی و مستدل دارد و نخبگان برای اعلام اعتراض به دیدگاه رقیب یا مخالف، میدان «گفت‌وگو» را برمی‌گزینند. نخبه جریان‌ساز است و سعی می‌کند با درنظرداشت اهداف و ارزش‌های جمعی، گفتمان‌سازی کند.

مجموعه رسانه‌ای فکرت در پرونده‌ی پیش روی خود به مسأله «نخبه و اعتراض» پرداخته، و پاسخِ پرسش‌های زیر را در گفت‌وگو با فرهیختگان حوزه و دانشگاه می‌جوید:

1- سقف مطالبه‌گری نخبگان تاکنون چه بوده است و آیا ملاک صنفی برای تعیین سقف مطالبه‌گری وجود دارد؟

2- نهادها در تربیت و شکل‌گیری نخبه طراز چه نقشی دارند؛ آیا در هنگام کنشگری غیرمعقول برخی نخبگان باید بستر تربیتی آنان را واکاوی کرد؟

3- مقوله جنسیت چرا در بین جنبش‌های دانشجویی در دهه‌های اخیر به عنوان یک مسأله مطرح است؟

4- آیا جنبش‌های دانشجویی یا کنشگری اجتماعی دانشجویان، خیر و منفعت عموم مردم را دربرداشته یا به سهم‌خواهی حداقلی از مطالبات صنف خاص محدود شده است؟

5- شعارهای دانشجویی در سال‌های اخیر چه سطوحی از مطالباتِ مردمی یا صنفی را نشانه گرفته است؟

6- اعلام مواضع نخبگان پس از حوادث اجتماعی (خوب و بد) در چه فضایی شکل می‌گیرد؛ در فضای عقلانیت؟ در فضای رسانه‌های بیگانه؟ در فضای بی‌اطلاعی از واقعیت‌های حکمرانی و اجتماعی؟

* دانیال بصیر، سردبیر رسانه اندیشه و آگاهی فکرت

لینک کوتاه مطلب : https://fekrat.net/?p=12394