سواد رسانه‌ایِ کنشگرانه؛ رمز توفیق خبرنگار

در زمانه‌ای، زیست می‌کنیم که در آن یک خبرنگار و فعال رسانه‌ای دیگر صرفاً راوی حوادث و وقایع جاری جوامع نیست، بلکه نقش او به عنوان مهندسِ ادراک عمومی از اهمیت مضاعفی برخوردار شده است.

اهمیت این نکته از آن روست که بدانیم، جامعه، دنیا را آن‌گونه که هست نمی‌بیند، بلکه آن‌گونه می‌بیند که برایش روایت می‌شود و از این رو، انتخاب تیتر، زاویه دید، ترتیب انتشار اخبار، انتخاب عکس، حذف یا برجسته‌سازی یک جمله و عبارت و ...، همگی در ساختن این ادراک نقش دارند و به همین خاطر است که معتقدیم نقش و مسئولیت خبرنگار، از انتقالِ صرف داده و توصیف اطلاعات، به مدیریت فهم عمومی ارتقا یافته است.

ناظر به وضع جامعه خودمان نیز می‌توان بر این نکته تأکید کرد که خبرنگار در ساختن قابلیت فهم عمومی برای جامعه ایرانیِ در حال گذار، ایفاگر نقش مهمی است؛ البته به شرط آن که نخست به شایستگی، اهمیت و حساسیت جایگاه خویش را درک کرده و در صیانت از آن به لحاظ کار حرفه‌ای و نیز التزام به مبانی و چارچوب‌های اخلاق اسلامی کوشا باشد.

طبعاً در همین راستا ما بیش از پیش نیازمند توجه به مقوله "سواد رسانه‌ایِ کنشگرانه"هستیم؛ توضیح بیشتر آن که خبرنگار می‌بایست فراتر از نقش اطلاع‌رسانی و تعهد به آگاهی‌بخشی نسبت به اعضای جامعه، خویشتن را تحلیل‌گری بداند که قادر است پشت‌پرده‌ی اخبار را به درستی درک و هضم کرده و به سهم و وُسع خود در ارایه صورت‌بندی صحیح به تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران کشور به جهت نیل به اتخاذ راهکارهای اصلاح‌گرایانه‌ی وضع موجود، نقش‌آفرین است.

ذکر این نکته نیز ضروری است که تأکید بر "سواد رسانه‌ای کنشگرانه" فراتر از بحث مهارت در راستی آزمایی خبر به معنای تشخیص اولویت‌های مسأله‌مند جامعه است و این که خبرنگار متعهد و حرفه ای آن کسی است که ضمن تفکیک رویداد از هیاهو، در دام موج‌های شبه‌رسانه ای و فیک‌نیوزها نمی‌اُفتد بلکه می‌داند در کجای تاریخ و ناظر به کدام سمت و سو ایستاده و چه رسالتی برعهده دارد.

این گونه اگر شد، خبرنگار دیگر صرفاً ناظر جامعه نیست بلکه حتی فراتر از روایت رویدادها، او خود به بخشی از زیرساخت حکمرانی تبدیل می شود، چه آن‌که هر گزارش دقیق خبرنگار، می‌تواند زمینه‌ساز تصمیم‌گیریِ بهتر و کارآمدتر مسئولان باشد و آن‌ها را در مسیر توسعه‌ی ایران نوین یاری رساند.

صدالبته در این راستا، هر مطالبه‌گریِ منصفانه، مانع فساد و انحراف می‌شود و در نگاه کلان، هر روایت صادقانه، منجر به تثبیت و تقویت سرمایه اجتماعی می‌گردد. به همین خاطر معتقدیم که رسانه سالم با داشتن چنین خبرنگارانی، چشم بیدار جامعه و پل ارتباطی مستحکمی میان مردم و بدنه حاکمیت است.

تاریخ انتشار: 1405/05/17