ویژههای فکرت
مجموعه فکرت درصدد است، مسائل روزِ حوزه اندیشه را با نگاهی جدید و در قالبهای متنوع رسانهای به تصویر بکشد.
آنچه ملاحظه میکنید مشروح سخنان دکتر فؤاد ایزدی در نشست رسانه فکرت با عنوان «آمریکا و پلن B براي ايران» است که اخیراً در مؤسسه شناخت برگزار شده است؛
خردادماه به ايران حمله شد. سوال این است که آيا ما حمله نظامي دومي خواهيم داشت يا نه؟ براي پاسخ به اين سؤال به چند تا نكته بايد توجه بشود. يك نكته كه بنده میخواهم روي همين تمركز بكنم اين است كه اصولاً چطور آمريكا وارد جنگ میشود؟ اين ذهنیتهایی كه در كشور هست، اين آدم خبيثي كه اينجا عكسش را گذاشتهاید كه حالا میگویند ديوانه است! در مورد ديوانه بودن يا نبودن اين میشود صحبت كرد. سيستم آمريكا اینطور است كه اين براي خودش تصميم میگیرد كه ما به ايران حمله كنيم؟ يا اگر قرار نيست حمله كنيم اين تصميم میگیرد؟ اصولاً در آن سيستم رئیسجمهور تصمیمگیرنده است؟ اين سيستم چطور كار میکند؟
چون اگر يك اشرافي نسبت به ساختار حكومتي در آمريكا نداشته باشيم آن وقت پاسخ به اين سؤال دچار اشتباه میشود. سؤال هم سؤال مهمي است چون اين دفعه اگر آمریکاییها بخواهند حمله كنند به جاي 1200 شهيد ممكن است 5000، 10000 شهيد داشته باشيم! موضوع موضوعِ مهمي است.
رئیس جمهور و سیستم حکمرانی آمریکا
من يك مقداري اين ساختار حكمراني را خدمت شما ارائه میدهم و بعد يك نتیجهای در آخر میگیریم. در سيستم حكمراني در آمريكا زماني كه رئیسجمهور به فكر حمله به كشوري میافتد حالا ونزوئلا، ايران يا گرينلند باشد نهادهاي اطلاعاتي آمريكا كه هفده، هجده نهاد هستند اینها يك برآورد اطلاعاتي میدهند. يعني اين نهادها مینشینند و هر كسي از زاويه حوزه كاري خودش تحليل سود و زيان میکنند.
ديروز بهعنوان مثال روبيو كه وزیر خارجه آمريكاست در سناي آمريكا حاضر شد. يك سناتوري از او پرسيد كه فروش نفت ایرانیها به چين بالاست و میشود كاري كرد كه اين را كم كرد يا متوقف كرد؟ پاسخ آقاي روبيو اين بود كه اين نياز به تحليل سود و زيان دارد Profit and loss analysis. اين ويدئوي صحبتش من در فضاي مجازي گذاشتم. اگر خواستيد ببينيد و اين جمله اولش بود. جمله بعدي آن هم اين بود كه در گذشته اين كار اتفاق افتاده است و ایرانیها هم توانمندي توقيف كردن كشورهاي ما را دارند. تحليل سود و زيان يعني چه؟ يعني ما ببينيم اين ضربهای كه به ايران میزنیم چه ضربهای به ما ممكن است كه وارد بشود كه اينجا ببينيم درنهايت به نفع ما هست كه اين كار را بكنيم يا نيست.
براي جنگ هم همين است. براي جنگ هم نهادهاي اطلاعاتي آمريكا، به نظرم الآن روزانه است شايد يك زماني هفتهای، ماهانه يا شش ماه يك بار بود ولي يك برآورد روزانهای به رئیسجمهور میدهند يعني ترامپ از اين طبقه دوم كاخ سفيد كه محل سكونتش است به طبقه اول دفتر كارش میرود. ميز كارش هر روز صبح يك برآورد، تحليل سود و زيان حمله به ايران هست چون بحثي است كه اینها درگير اين هستند. ديروز هم دوباره تهديد كرده است.
چه زمانی کنگره وارد عمل میشود؟
سيستم حكمراني در آمريكا اين جوري كار میکند. اگر برآورد حمله به ايران اين باشد كه هزينه جاني، مالي بالاست و يا اينكه بالاي شصت روز طول میکشد آن وقت اين گزارشي كه به دست رئیسجمهور رسيده است يك نسخه آن را هم به كنگره میدهند، كنگره آمريكا در اين بحثها فعال است و نفوذش هم در سیاستها خارجي خيلي بيشتر از مجلس ماست. يعني آن نگاهي كه شما نسبت به مجلس در ايران داريد كه خيلي در حوزه سياست خارجي ورود جدي ندارد، در آنجا نه، در آنجا يك حالت توازني وجود دارد. نفوذ كنگره بالاست و هم پول اين پروژهها و جنگها را كنگره بايد تأييد بكند و هم آدمهایی كه آنجا نشستهاند را كنگره بايد تأييد بكند. از اين جت در ساختار جايگاه كنگره بالاست.
سيستم حكمراني آمريكا به گونهای است كه يك نسخه را هم به كميسيون اطلاعات كنگره میدهد. اگر معلوم باشد كه هزينه جاني و يا مالي بالاست و يا بالاي شصت روز طول میکشد معاونت حقوقي كاخ سفيد، معاونت حقوقي پنتاگون، به رئیسجمهور میگویند كه قانون اختيارات جنگ بر اساس برآورد اين نهاد اطلاعاتي فعال میشود. قانون اختيارات جنگ چيست؟ War Powers Act قانوني است كه دهه 70 تصويب شد. بر اساس اين قانون اگر جنگي هزينه بالايي داشته باشد و يا بالاي شصت روز باشد رئیسجمهور نياز به مجوز كنگره دارد.
بر اساس چه چيزي اين قانون را تصويب كردند؟ بر اساس فصل يك قانون اساسي آمريكا؛ چون در قانون اساسي آمريكا اعلان جنگ با كنگره است. رئیسجمهور مجري آن پروژه حمله است منتها كنگره بايد رأي بدهد كه حملهای اتفاق بيفتد. مگر اينكه بر اساس اين قانون يك توافقي کردهاند. اينكه اعلان جنگ با كنگره است اين سر جاي خودش هست منتها يك توافقي بين رئیسجمهور زمان نيكسون و كنگره شده كه اگر کوتاهمدت باشد و يا هزينه نداشته باشد ديگر رئیسجمهور خودش به عنوان فرمانده كل قوا اقدام میکند. منتها اگر طولاني باشد يا هزينه بالا باشد آن وقت نياز به مجوز كنگره دارد.
اهمیت نهاد حقوقی در ساختار حکمرانی ایالاتمتحده
پس نهاد حقوقي زماني كه اين گزارش نهاد اطلاعاتي به دستش رسيد بر اساس آن گزارش نهاد اطلاعاتي به رئیسجمهور میگوید يا مجوز جنگ از كنگره شما لازم داريد يا نداريد. نظر حقوقي خودش را میگوید. يك حالتي دارد دوستاني كه در محیطهای اداري كار کردهاند دیدهاید كه نهادها حراست، حفاظت دارند و براي بعضي از كارها يك تأييدیه حفاظتي میخواهد و مسئول حفاظتي آن وزارتخانه يا نهاد يك تيكي بايد بزند.
يك چنين حالتي است. نهاد حقوقي يك تأييدیه بايد بدهد و رؤساي جمهور تمكين میکنند. چرا؟ چون اگر رئیسجمهوري برخلاف نظر حقوقي معاونت حقوقي كاخ سفيد كه اين يك اداره، يك نهاد دولتي است رئیسجمهور وكيل شخصي هم دارد. منتها اینها وكيل شخصي رئیسجمهور نيستند. اینها معاونت حقوقي كاخ سفيد هستند.
اگر رئیسجمهوري برخلاف نظر اين نهاد رسمي در كاخ سفيد عمل بكند اين رئیسجمهور ممكن است در معرض استيضاح قرار بگيرد. دعواي آنها هم آنجا زياد است و اختلاف و اینها هم هست يك بهانهای براي حزب رقيب میشود كه برخورد بكند.
ترامپ در دوره اولش دو بار استيضاح شد! منتها سيستم استيضاح اين است كه مجلس نمايندگان رأي میدهد سنا هم بايد رأي بدهد. رأي سنا دوسوم است. ترامپ استيضاح شد ولي از كاخ سفيد بيرون نرفت چون جمهوري خواهان در سنا به استيضاح رأي ندادند. رؤساي جمهور به نظر حقوقي اين معاونت حقوقي تمكين میکنند.
چه اتفاقی بیفتد که جنگ نشود؟!
الآن ما میخواهیم كه جنگ نشود. چه اتفاقي بايد بيفتد؟ برآوردي كه نهاد اطلاعاتي آمريكا به رئیسجمهور میدهد بايد اين باشد كه هزينه جنگ مخصوصاً هزينه انساني بالاست كه برآورد بنده اين است كه اگر اين نهاد اطلاعاتي آمريكا به رئیسجمهور بگويد كه در حمله به ايران 500، 600 تا كشته میدهد قانون اختيارات جنگ فعال میشود و رئیسجمهور نياز به تأييد كنگره پيدا میشود و به نظر نمیرسد كنگره براي حمله به ايران رأي داشته باشد.
از كجا فهميديم؟ هفته قبل ديديد در كنگره آمريكا براي ونزوئلا رأیگیری شد، میخواستند متوقف كنند، حالا حمله هم به آن معنا نبود، ربايش بود، رئیسجمهور ونزوئلا را دزديدند. منتها چون دموکراتها در سنا نگران بودند كه شايد يك حمله بعدي بشود يك تعدادي از جمهوري خواهان هم نگران بودند ازاینجهت طرحي را مطرح كردند و رأي آورد كه به قدم دوم و حمله و حركت نظامي دوم عليه ونزوئلا اجازه ندهند. رأي آن چند به چند بود؟ 52 به 47. چند تا سناتور جمهوریخواه به آن رأي دادند؟ پنجتا. يعني برخلاف نظر ترامپ رأي دادند كه ترامپ خيلي از اين سناتورهاي جمهوریخواه عصباني شد و توييت زد و فحاشي كرد! بعد در آن رأي نهايي دو نفر كنار كشيدند! رأي 50 ـ 50 شد. 50 ـ 50 كه میشود معاون رئیسجمهور رأي نهايي را میدهد.
منتها آن دو نفري كه كنار كشيدند اعلام كردند كه رئیسجمهور به ما زنگ زده است به ما گفته است كه ما ديگر حمله نظامي نخواهيم داشت. از اين جهت اين طرح شما اصولاً خيلي وجهه و كاركردي ندارد و با اين قول رئیسجمهور كه ديگر حمله نظامي به ونزوئلا نخواهد بود اینها رأيشان را برگردانند 50 ـ 50 شد.
توانمندی بالای نظامی ایران
در رابطه با ايران ارتشش بسيار قدرتمندتر از ونزوئلاست و توانمندي نظامي بالاتري دارد. اگر ـ اين اگر مهم است. ـ برآورد نهاد اطلاعاتي آمريكا اين باشد كه هزينه انساني مخصوصاً بالاست نهاد حقوقي اعلام خواهد كرد كه نياز به رأي كنگره دارد و در كنگره حمله نظامي به ايران الآن رأي ندارد. دموکراتها مجوز حمله نظامي به ترامپ را نمیدهند. جمهوریخواهها هم يك تعدادي نمیدهند. حالا رئیسجمهور میتواند برود وتو كند كه آنجا دوسوم رأي میخواهد كه به نظر میرسد براي شكستن رئیسجمهور هم رأي وجود دارد.
اگر برآوردشان اين باشد كه هزينه انساني بالاست خود ترامپ هم چه در كنگره رأي داشته باشد و چه رأي نداشته باشد معلوم نيست بخواهد حمله كند؛ چون اصولاً ترامپ با شعار ضد جنگ آمده است و قول داده است كه وارد جنگهای خلیجفارس و غرب آسيا و خاورميانه نشود و خودش هم ممكن است مردد بشود اگر هزينه بالا بشود.
دفعه قبل چرا حمله كرد؟ برآورد نهادهاي اطلاعاتي آمريكا اين بود كه هزينه انساني حمله به ايران براي آمريكا قابل تحمل است كه به نظر میرسد كشته ندادهاند. اين پايگاه آمریکاییها در قطر تخريب شد ولي ظاهراً کشتهای نبوده است.
باید هزینه درگیری را برای آمریکا بالا ببریم
اینها نكاتي است كه ما اگر به اینها توجه كنيم به چه نتیجهای میرسیم؟ به اين نتيجه میرسیم كه كارهايي در كشور بايد اتفاق بيفتد كه برآورد نهاد اطلاعاتي آمريكا اين بشود كه هزينه بالاست. الآن ما در حوزه شعار چيزي كم نداريم و هر چند روز يك بار مسئولين كشور آقاي لاريجاني و فرماندهان سپاه و افراد ديگر اینها میگویند كه ما حمله و برخورد میکنیم. جنگ را شما شروع میکنید معلوم نيست بتوانيد تمام بكنيد. از اين حرفها زده میشود.
منتها از اين حرفها قبل از جنگ دوازدهروزه هم زده میشد! حرف كافي نيست. انشاءالله سردار شهيد حاجیزاده شفيع ما باشند چند هفته قبل از شهادتشان مصاحبه كردند، يادتان هست گفتند كه آمریکاییها 50 هزار نيرو در منطقه دارند، ده تا پايگاه دارند، كسي كه در خانه شیشهای نشسته سنگ پرت نمیکند. اگر آن حرف را باور میکردند تا آنجا كه بنده میفهمم دفعه قبل هم حمله نمیکردند. منتها باور نكردند. حرف چه كسي را باور كردند؟ نتانياهو، چون نتانياهو مدتي است كه به مقامات آمريكايي میگوید شما به ايران حمله بكنيد هزينه آن براي شما بالا نيست. براي ما ممكن است هزينه جدي داشته باشد ولي ما میپذیریم. نگران ما نباشيد. اينكه ايران را تجزيه بكنيد هدف مهمي است. براي خودتان هم هزينه زيادي ندارد. شما ديديد اولين سفري كه نتانياهو بعد از جنگ دوازده به واشينگتن رفت اين را گفت. گفت در آمريكا عدهای میگفتند حمله به ايران براي آمريكا هزاران كشته میدهد! هزاران كشته نداد. راست هم گفت هزاران كشته نداد!
پس هدف كشور؛
1ـ بايد اين باشد كه در كنار شعار و رزمايش و تهديد و بيانيه و اینها يك تصميمي در كشور بايد گرفته شود كه واقعاً اين 500 عدد كشته حاصل شود و اگر اين تصميم گرفته شود خيلي نياز به شعار هم نيست. اینها اینقدر جاسوس و رصد و اینها دارند كه خودشان متوجه میشوند كه اين تصميم در كشور گرفته شده است. لازم نيست كه شما بگوييد خودشان متوجه میشوند.
پس اين كار اول است. يعني چه؟ يعني ما از اين ساختار سيستم حكمراني در آمريكا استفاده كنيم براي اينكه اين ماشين جنگ آمريكا خودش خودش را بايد متوقف كند. اينكه اینها دغدغه حقوق بینالملل داشته باشند اصلاً اینطوری نيست. اینها آدمهایی كه الآن در كاخ سفيد هستند و حقوق بینالملل را نقض میکنند يك ذره خوششان هم میآید! ولي قوانين داخلي خودشان در آن سيستم حكمراني بايد توجه بشود و توجه میشود.
2ـ كار دوم در حوزه نظامي و قدرت سخت كشور بايد جايگاهي داشته باشد كه آن 500 كشته را بتواند بگيرد. اين توانمندي بايد در كشور وجود داشته باشد. الآن وجود دارد. يك ماه ديگر نمیدانیم! اگر آمریکاییها به اين نتيجه برسند كه اين بار هم به ايران حمله كنند هزينه بالا نيست حمله میکنند. به كجا حمله میکنند؟ زدن همين توانمندیهای نظامي ما! يعني شما اگر اين توانمندیها استفاده نكنيد و ترديد كنيد نتيجه چه میشود؟ ممكن است يك ماه ديگر اینها را نداشته باشيد كه بخواهيد استفاده كنيد! اين حالتي كه براي حزبالله پيش آمد! حزبالله يك توانمندیهایی داشت بعد از چند ماه يك بخشي از آن توانمندیها را ديگر نداشت. اين حالت میتواند براي ايران هم تكرار بشود و خوب نيست براي ايران تكرار بشود.
3ـ افكار عمومي داخل آمريكا مهم است. ما در تاريخ آمريكا هيچ جنگي را نداشتيم جنگ عراق، افغانستان، ويتنام كه حداقل ابتدا افكار عمومي هرماه نشده باشند. اول همراه بودند و بعد طول میکشد كه افكار عمومي برمیگردد. اگر ما میخواهید جنگي عليه ايران نباشد يك قيچي دو لبه بايد داشته باشد. يك لبه قدرت سخت است و يك لبه قدرت نرم است كه در آن قدرت نرم ما خيلي مشكل داريم! نهادهايي كه در اين حوزهها بايد كار كنند تقريباً تعطيل هستند! در ايام همين اغتشاشات كل اينترنت بسته بود. آنجا يك تصويري از ايران ارائه میداد و طراحي كرده بود و براي اين عمليات تروريستي پيوست رسانهای داشت، ما در اينجا يك تعداد معدودي شايد ده، پانزده نفر با اين رسانههای خارجي صحبت میکنند اكثرشان نمیتوانستند صحبت كنند چون اينترنت اینها قطع بود! يك مشكلات اين تيپي در آن روزهاي اول مخصوصاً وجود داشت؛ يعني در افكار عمومي مهم است.
شما اگر ده، پانزده نفر داريد كه با رسانههای خارجي صحبت میکنند اينترنت اینها را نبايد قطع كنيد. الآن ما يك خط سفيد داشتيم شب گذشته برگشته است! دير شده و دير برگشت! اينكه ممكن است آمریکاییها دوباره عليه ما عمليات كنند! حالا به اين كسي شك داشت؟ نه. يك برآوردي بود كه ممكن است دوباره يك اتفاقاتي بيفتد. اينكه زماني كه اين اتفاقات میافتد اينترنت در كشور بسته میشود كسي شك داشت؟ نه. بسته میشود. اينكه يك روايتي طرف مقابل میخواهد بدهد كه شما بايد روايت ديگري را داشته باشد كسي شك داشت و قابل پیشبینی نبود؟ نه.
پس چرا ما جايي در كشور نداشتيم كه بگويد كه اگر اتفاقي افتاد خودشان انتخاب كنند اين ده نفر بايد بتوانند كارشان را انجام بدهند؟! ما چه كار میکردیم؟ يك شب به صداوسیما رفتيم. يك شب به اوج رفتيم. يك شب به افق رفتيم. اين وزارت ارشاد يك جايي بعد از دو، سه روز باز كرد اولش خوب بود چون تصويري بايد آپلود شما بايد حداقل 2 مگ باشد. بعد شلوغ شد و اين رسانهها و اینها آمدند! آنجا هم ضعيف شد! با بدبختي اين طرف و آن طرف، بعد نصف كارهايي هم كه داشت، چون واتساپ هم بايد به آنجا میرفتیم! شما را دعوت میکنند شما بايد بگوييد بعد پاسخ مثبت بدهيد. خيلي اذيت شديم! حالا اذيت شدن اشكال ندارد ما شهيد هم دادهایم ولي نياز نيست. يك جايي بايد يك برآوردي داشته باشد كه در اين موارد غافلگير نشويد و كاملاً مشخص است كه اين اتفاق میافتد. پس افكار عمومي داخل آمريكا مهم است.
افکار عمومی در داخل به چه سمتی است؟
4ـ افكار عمومي داخلي كه ديگر اين را دوستان در همين بحثهای معيشتي و اینها صحبت کردهاید. ديگر من بحثهای داخلي را خيلي ورود نمیکنم.
یک نکتهای هم در پایان بگویم که هر باري كه اين ترامپ صحبت از مذاكره میکند شما بيشتر نگران بشويد! چون فهميده يك جمعيتي را ما در كشور داريم كه كلمه مذاكره را میشوند غش میکنند! يعني حالت اعتياد است چون آدمي كه شیرهای هست شيره كه میبیند چه اتفاقي میافتد؟! بعضیها در داخل كشور يك چنين حالتي نسبت به مذاكره دارند! اين را متوجه شدهاند و فهمیدهاند كه ما در كشور آدمهای احمقي داريم! زماني كه ترامپ و نتانياهو دارند طراحي میکنند كه ما برويم اين سايت را اینطور بزنيم و آنجا را آنجور بزنيم اين آدمهای احمق میگویند كه آمريكا میخواهد بيايد 2500 ميليارد دلار در ايران سرمایهگذاری كند! اين نهايت حماقت است! از اين آدمها ما در كشور داريم! خيلي هم ادعا دارند و بعضاً مسئوليني هم بودند!
اینها را متوجه میشوند. متوجه میشوند كه يك چنين مشكلي كشور دارد و زماني كه ترامپ میگوید كه ایرانیها میخواهند مذاكره كنند آن چيزي كه ما میفهمیم میگوید كه يعني ایرانیها نمیخواهند بجنگند. يعني هزينه ندارد. يعني آقاي كنگره شما نگران نباش ما میرویم اين را جمع میکنیم. چرا؟ چون مخاطبيني كه داريم با اينكه دفعه قبل وسط مذاكرات به اینها حمله كرديم هنوز ظاهراً هيچ درسي نگرفتهاند!
حرف آمریکاییها در حوزه مذاكره در ماههای گذشته اين است كه شما بپذيريد موشکهای شما زير 300 كيلومتر باشد! هر وقت اين را پذيرفتيد بياييد مذاكره كنيم! پیششرط میگذارند! اگر 300 كيلومتر باشد دفعه بعد تلاويو و حيفا را چطور میخواهید بزنيد؟! 2000 كيلومتر، 1000 و چقدر كيلومتر فاصله است!
تاریخ انتشار: 1404/11/16
- برچسب ها:
- فؤاد ایزدی
- حمله آمریکا
- فکرت