ویژههای فکرت
مجموعه فکرت درصدد است، مسائل روزِ حوزه اندیشه را با نگاهی جدید و در قالبهای متنوع رسانهای به تصویر بکشد.
حمله آمریکا به ونزوئلا بر اساس پیشبینی خیلی از تحلیلگران به وقوع پیوست. . آنچه در کاراکاس در حال رخ دادن است، بخشی از بازآرایی نظم جهانی است که وابسته به مقوله مهم انرژی است! حمله آمریکا به ونزوئلا بهمثابه بازگشت صریح امپریالیسم انرژیمحور است.
حمله آمریکا به ونزوئلا، پیش از آنکه یک رویداد ژئوپلیتیک باشد، یک لحظه افشاگرانه است؛ لحظهای که نشان داد تصویر لوکس، اخلاقی و قاعدهمند از آمریکا تا چه اندازه ساختگی و تبلیغاتی بوده است. آمریکایی که قرار بود با «نظم لیبرال» جهان را اداره کند، حالا بیواسطه و عریان، به زبان زور برای تصاحب منابع انرژی سخن میگوید.
برای بخشی از نخبگان و تحلیلگران در ایران که هنوز «راه نجات» را در چرخش به سمت آمریکا جستوجو میکنند، ونزوئلا باید یک شوک تحلیلی باشد. تصور اینکه آمریکا شریک توسعه، ضامن ثبات یا بازیگر قابل اعتماد نظم آینده است، بیش از آنکه خوشبینانه باشد، غیرواقعبینانه و متوهمانه است.
آمریکا در حال عبور از فاز «مدیریت نرم نظم جهانی» به فاز تحمیل سخت نظم است. این همان نقطهای است که دیگر نه لبخند دیپلماتیک کار میکند و نه وعده ادغام در اقتصاد جهانی. بازی عوض شده، اما برخی هنوز با قواعد قدیمی بازی میکنند.
یکی از ضعفهای جدی تحلیل در ایران، نادیده گرفتن چرخش نظم جهانی است. ما هنوز بسیاری از تحولات را با عینک دهه ۹۰ میلادی میخوانیم، در حالی که جهان وارد دورهای دیگر شده.
ونزوئلا برای آمریکا گرهای است که باز و بسته شدنش میتواند نسبت قدرت در جهان آینده را تغییر دهد. نظم آمریکامحور بدون کنترل پایدار بر منابع انرژی قابل تداوم نیست.
آمریکا با حمله به ونزوئلا در حال مدیریت «سپر انرژی» خود است. با نفت شیل، ذخایر استراتژیک و فعالسازی ظرفیت ونزوئلا، آمریکا میکوشد خود و متحدانش را در برابر بدترین سناریوها بیمه کند. وقتی این سپر فعال شود، آستانه ریسکپذیری بالا میرود و جنگ ممکن میشود. از این زاویه، جنگ ونزوئلا مستقیماً به آینده ایران و اسرائیل گره خورده است.
بیش از هر چیز، این مسئله مهم هست که مواجه با خطای تحلیلیِ مزمنی هستیم که سالها در فضای فکری ایران بازتولید شده است: بدفهمی توسعه بهمثابه امری مستقل از نظم جهانی!
برای بخشی از تحلیلگران اقتصاد سیاسی و بازار، توسعه یک بسته تکنیکی است؛ مجموعهای از سیاستها، شاخصها و توصیهها که گویا میتوان آن را بدون نسبتسنجی با ساخت قدرت جهانی پیاده کرد. همین نگاه سادهانگارانه، توسعه را از زمینه تاریخی و ژئوپلیتیکاش جدا کرده و آن را به ابزاری برای به محاق بردن وضعیت ایران تبدیل کرده است!
تاریخ انتشار: 1404/10/16
- برچسب ها:
- امپریالیسم
- ونزوئلا
- آمریکا
- فکرت