ثمره سپردن زمام تمدن غرب به‌دست سیاستمداران فاسد

مسأله جنایت اپستین باید از جنبه‌ها و منظرهای گوناگون مورد تحلیل و بررسی قرار بگیرد. یکی از این جنبه‌ها ناظر به لزوم بررسی و واکاوی بنیادهای نظری و رفتاری است که منجر به وقوع این پدیده شده‌است. البته این حوزه عمیقاً به مباحث کلامی، فلسفه دینی و اختلافات بنیادین میان فرق و مذاهب اهتمام دارد؛ جایی که هر طیفی بر اساس اعتقادات خود، مدلی خاص را ارایه و دنبال می‌کند.

با این وجود، برای این تحلیل، ما این جنبه‌ی صرفاً نظری و اعتقادی را کنار می‌گذاریم، به این خاطر که هدف در اینجا تمرکز بر جنبه‌های کاربردی‌تر قضیه است و آن هم از معبری به نام فرهنگ عمومی می‌گذرد که جای بررسی زیادی هم دارد.

بُعد فرهنگ عمومی از منظر کارکردگرایانه واجد اهمیت بسیاری است چرا که ما در حال حاضر و بعد از وقوع جنایت اپستین، شاهد یک تحول مهمی هستیم از این حیث که این قضیه، نظام فرهنگی مرسوم جهان را، حتی در جوامع مدرن با وجود همه مظاهر فسق و فجورشان به چالش کشیده و پذیرش جهانی را نیز به هم زده است.

در مقابل این جریان، سازه‌ی فرهنگی دین مبین اسلام دارای آموزه‌هایی بسیار کارآمدی است و در اینجا تأکید من بر سازه فرهنگی اسلام است، نه ادبیات تقنینی و فقهی آن که فرآیند تشریع آن از آغاز بعثت تا پایان غیبت صغری به اتمام رسیده است.

در واقع، آنچه حائز اهمیت است، بحث همین سازه‌ی فرهنگی است که از سوی رسول‌الله(ص) در زمانی کوتاه پس از بعثت نهادینه شد. این کلان‌فرهنگ‌ها نتایجی شگرف به بار آوردند که ظرف یک قرن، امت اسلامی را به جایگاهی رساندند، در حالی که هنوز عصر تبلیغ احکام خاتمه نیافته بود. به عقیده بنده، ارائه‌ و معرفی این سازه فرهنگی شکیل و کامل در فضای کنونی که با خلأ نظری فرهنگی مواجه شده‌ایم، می‌تواند موجب اقبال‌های چشمگیری به اندیشه اسلامی شود.

از حیث جنبه‌ی تمدنی و حکمرانی نیز باید توجه داشت که منظور ما لزوماً بحث مهدویت و آخرالزمان نیست، بلکه ترکیب موفقیت‌آمیز هنر، پیشرفت، معنویت، صنعت، علم، خانواده و مدیریت یک اجتماع متعادل، منظور و مراد اصلی است.

فاجعه اپستین که هر روز ابعادی از آن در رسانه‌ها مطرح می‌شود، به عینه نشان داد که اگر زمام تمدن غرب به دست سیاستمداران اصلی آن باشد که افراد فاسد و ناصالحی هستند، چنین فجایعی کاملاً قابل پیش‌بینی است.

در این میان، پرسش اصلی این است که نگاه تمدنی اسلام چه پاسخی برای این قضیه دارد. اجمالاً این‌که پاسخ در این است که حتی افرادی که ممکن است الزاماً ملتزم به ظواهر و احکام دینی نباشند، به سوی آرمان‌های اصلی اسلام جذب می‌شوند، کما این‌که در روزهای 22 دی‌ماه و 22 بهمن‌ماه امسال هم دیدیم زنان و دخترانی که به ظاهر حجاب مناسبی هم ندارند، اما شیفته و علاقه‌مند به فرهنگ دینی و نظام جمهوری اسلامی هستند. بنابر این باید توجه داشت که بُعد تمدنی و حکمرانی می‌تواند امتداد این نهضت را در مقابل غرب، به‌خصوص با وجود شأن نزول‌های اخیر همچون پرونده‌ی اپستین، تقویت کند.

تاریخ انتشار: 1404/12/04