ویژههای فکرت
مجموعه فکرت درصدد است، مسائل روزِ حوزه اندیشه را با نگاهی جدید و در قالبهای متنوع رسانهای به تصویر بکشد.
به گزارش فکرت، روز پنجشنبه هفته گذشته، تالار فرهنگ دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران در قم میزبان آیین نکوداشت حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی مهدویراد، پژوهشگر برجسته علوم قرآن و حدیث و استاد حوزه و دانشگاه بود. این مراسم، که با حضور وزیران علوم و فرهنگ، استادان حوزه و دانشگاه، پژوهشگران و جمعی از شاگردان و علاقهمندان علوم دینی برگزار شد، فرصتی منحصربهفرد برای تحلیل و معرفی شخصیت علمی، پژوهشی و اخلاقی استاد فراهم آورد.
در این مراسم، پیام رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران قرائت شد که خدمت علمی و فرهنگی را در پیوند با عقلانیت دینی و تولید اندیشه حقیقی ارزشمند دانست. رئیسجمهور در پیام خود تأکید کرد: استاد مهدویراد با سالها فعالیت آموزشی و پژوهشی، نسل جدیدی از دانشجویان و پژوهشگران را تربیت کرده و با پیوند دادن سنت اصیل حوزوی با دانشگاه، روشنبینی دینی و نقد علمی را در متن جامعه گسترش داده است. این پیام نشان داد که جایگاه استاد مهدویراد تنها در حوزه تخصصی علوم قرآنی نیست، بلکه او الگویی روشن برای همگرایی عقلانیت دینی، اخلاق و پژوهش علمی است.
آیتالله جعفر سبحانی در سخنان خود، استاد مهدویراد را نمونهای بارز از عالم فرهیخته و پژوهشگر نوآور معرفی کرد و اهمیت تکریم علما و پژوهشگران را بهعنوان چراغهای روشن راه جامعه برجسته دانست. وی نوآوریهای علمی استاد، از جمله تاسیس مجله «آیین پژوهش»، و شیوههای منحصر به فرد پژوهشی ایشان را نمونهای از تلاش مستمر در مسیر تعالی علمی معرفی کرد و افزود که آثار قرآنی و تاریخی ایشان آموزنده و راهگشا هستند.
آیتالله سیدهاشم حسینیبوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، نکوداشت استاد مهدویراد را مصداق بارز اکرام الله و احترام به علم دانست و بر نقش برجسته استاد در تربیت شاگردان فعال و اثرگذار در حوزه علوم قرآنی تأکید کرد.
وی یادآور شد: استاد مهدویراد با ایجاد فضایی گسترده در حوزه و دانشگاه، توانسته است شاگردانی تربیت کند که از ابتدا با علوم قرآنی میانهای نداشتند اما اکنون پژوهشگران شاخصی در سطح ملی به شمار میروند.
آیتالله علیرضا اعرافی، مدیر حوزههای علمیه کشور، ضمن تحلیل سوابق علمی و پژوهشی استاد، محوریت فعالیتهای ایشان را بر قرآن و حدیث دانست و تأکید کرد: اخلاق، منش متعالی و روحیه معنوی استاد جلوهای ویژه به تمامی دستاوردهای علمی وی بخشیده است.
اعرافی خاطرنشان کرد: استاد مهدویراد ضمن مهارت در پژوهش، توانایی هدایت پروژههای کلان علمی و مدیریت پژوهشهای جمعی را نیز داراست و بیش از چهار دهه به تربیت شاگردان و هدایت فعالیتهای علمی حوزه و دانشگاه پرداخته است.
حسین سیماییصراف،وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، استاد مهدویراد را پایهگذار نقد علمی در حوزه علوم حدیث و قرآن معرفی کرد و گفت: مجله «آینه پژوهش» که بیش از ۳۰ سال منتشر میشود، نتیجه نگاه نقادانه استاد است.
وی افزود: استاد مهدویراد همواره با تأکید بر اصول پژوهش و دقت علمی، به ترویج منابع مستند و صحیح حدیثی پرداخته و توجه ویژهای به آموزش و تربیت پژوهشگران نسل جدید دارد.
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، جامعیت شخصیت استاد را برجسته دانست و افزود: ایشان هم پژوهشگر، هم استاد و هم مبلغ است. صالحی با اشاره به سه سطح فعالیت استاد در حوزه ثقلین (نگاه نظری و معرفتی، نگاه هدایتی و نگاه تمدنی) خاطرنشان کرد که استاد توانسته سنتگرایی و آزاداندیشی را بدون کاهش هویت خود در کنار هم جمع کند و نمونهای روشن از پیوند حوزه و دانشگاه باشد.
رسول جعفریان، پژوهشگر و استاد دانشگاه، شخصیت استاد مهدویراد را در شش محور تحلیل کرد: پیوند دوستی و آرمانهای مشترک، شیفتگی به کتاب و اشراف کتابشناختی، تلاقی علوم قرآنی، کتابداری و نقد علمی، منش اخلاقی و اعتدال، نماد وحدت حوزه و دانشگاه و نثری آراسته، و زیستن در میان کتابها. وی تأکید کرد که بیش از نیم قرن فعالیت استاد در جستوجوی کتاب، گفتگو با مؤلفان و بررسی تازههای نشر، ایشان را به یکی از برجستهترین پژوهشگران و کتابشناسان کشور تبدیل کرده است.
سیدسعیدرضا منتظری، رئیس بنیاد نخبگان استان قم، نیز در این مراسم اهمیت الگوسازی استاد مهدویراد برای نسل جوان و نخبگان قرآنی را برجسته دانست و تأکید کرد که وجود چنین شخصیتهایی در جامعه علمی، ضرورت توجه و ارتقای جایگاه علوم قرآنی را به خوبی نشان میدهد.
این آیین فراتر از یک مراسم معمولی تجلیل، صحنهای نمادین از همگرایی نهادهای علمی و دینی کشور بود. سخنرانان با محوریت سه ویژگی برجسته استاد مهدویراد نوآوری در نقد علمی، تربیت نسل پژوهشمحور و ایجاد پل میان سنت حوزوی و دانشگاهی به تحلیل کارنامه پنج دهه فعالیت او پرداختند.
از تأسیس مجله «آینه پژوهش» بهعنوان نهادسازی برای نقد منبعمحور، تا تربیت دانشجویانی که امروز چهرههای شاخص علوم قرآنی هستند، ردپای تأثیرگذاری عمیق مهدویراد در تحول پژوهشهای دینی مشهود است.
وزیر علوم با اشاره به «پایهگذاری نقد علمی در حدیث و قرآن» و وزیر ارشاد با تأکید بر «جمع سنتگرایی و آزاداندیشی» در روش او، جنبههای مدرن و راهبردی کار استاد را برجسته کردند. در سوی دیگر، مراجع تقلید بر اخلاقمداری و معنویت محوری او بهعنوان جلوهای از «عالم فرهیخته» تأکید داشتند.
این مراسم همچنین بهوضوح نشان داد که علوم قرآنی در ایران امروز نه صرفاً دانشی سنتی، که عرصهای پویا و تحلیل پذیر است که نیازمند الگوهای روشمندی است که مهدویراد نمونه آن تلقی میشود.
رونمایی از «ارجنامه استاد» و کتاب «دیداری با مفسران» نیز گواهی مکتوب بر جایگاه او در گفتمان علمی معاصر بود. در نهایت، این نکوداشت را میتوان روایتی از تحول علوم دینی در ایران خواند که در آن «نقد» و «اخلاق» نه در تقابل، که در هماهنگی پیش رفتهاند.
تاریخ انتشار: 1404/10/17
مجموعه فکرت درصدد است، مسائل روزِ حوزه اندیشه را با نگاهی جدید و در قالبهای متنوع رسانهای به تصویر بکشد.