یادداشت های تحلیلی

هلیا دوطاقی

صحنه اعتراض ایران کجاست؟!

باید با صراحت گفت کارگران، زحمتکشان و مستضعفین صاحبان و حافظان اصلی این انقلاب‌اند. مطالبات آن‌ها  دقیقاً در امتداد اهداف انقلاب قرار دارد

یاسر عسکری

نویسنده منتقدی در تراز انقلاب اسلامی 

حاج حیدر رحیم‌پور، منتقد سیاست های اقتصادی لجام گسیخته لیبرالی و سرمایه داری بود و منتقد اشرافی گری و تحجّر مذهبی و انجمن حجتیه هم بود.

حبیب‌الله بابایی

آوانگاردهای تمدن در ایران معاصر

ویژگی بارز جریان انقلابی ایران، «اصالت» و «مولد بودن» است. این جریان به جای دلالی اقتصادی، در حال تولید قدرت، علم و امنیت است.

سهیلا صادقی

وقتی تاریخ قربانی ژست سیاسی می‌شود

جامعه‌شناس باید واقعیت را مطالعه کند و سپس به داوری برسد. اما در سال‌های اخیر، بخشی از جامعه‌شناسان ایرانی بیش از آنکه درگیر فهم جامعه باشند، درگیر موضع‌گیری سیاسی شده‌اند.

مصطفی شجاعی

آیت الله طالقانی؛ مسئله ایمان در عصر اجتماع

آیت الله محمود طالقانی را باید دوباره در متن یک پرسش خواند،این‌که چگونه می‌توان دینی داشت که از جامعه نگریزد، اما در قدرت گم نشود؟!

رسول لطفی، سردبیر فکرت

کودتای بنزینی؛ انتحار اجتماعی در آستانه ایران نوین

جریانی در کشور با جار زدن مداومِ کمبودها، ناترازی‌ها و بحران‌ها، در تلاشند تا جامعه را از هرگونه «منطق تحولی» برحذر دارند.

معصومه جمشیدی

از «سواد رسانه‌ای» تا «اخلاق فهم»

اخلاق فهمیدن یعنی وقتی کسی سخنی می‌گوید، ابتدا تلاش کنیم همان چیزی را بفهمیم که گفته است؛ نه آن چیزی را که دوست داریم گفته باشد.

بیژن عبدالکریمی

برون افتادگی از لوگوس ايرانی

جريان روشنفكري و اپوزيسيون ايران عمدتا در انقطاع و گسست از سنت و مآثر عظيم ديني و معنوي و هويت ملي و تاريخي ايرانيان قرار دارد.

علیرضا قائمی‌نیا

نقش استعاره‌های مفهومی در جنگ شناختی

آمریکا و اسرائیل اغلب در جنگ شناختی خود، بر القای ناکارآمدی نظام داخلی و ضرورت اتکا به قدرت‌های خارجی یا پذیرش شرایط آن‌ها تمرکز می‌کنند.

محمد کرمی‌نیا

فروغی؛ «ناجی» محافل کافه‌ نشین!

«منجی واقعی» ایران، هرگز از میان کسانی که در آستانه دربارها زانو زده‌اند، برنخواهد خاست. ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به «آگاهی اصیل» نیاز دارد، نه آگاهی وارداتی و دست‌چندمی که در مجلات رنگین‌نامه تبلیغ می‌شود.

محمدرضا جلایی‌پور

هفت انگاره خطا درباره جنبش خيابانی امروز

بسياري از رسانه‌ها و ناظران جهاني و حتي بخشي از روشنفكران و اصحاب علوم اجتماعي كشورمان گويي با ذهني استعمارزده نگاهي تحقيرآميز به اكثريت حاضران در اين تجمع‌ها دارند.

مصطفی شجاعی

استعمار و اراده ملت

مقاومت را نباید فقط در سنگر و میدان نبرد جست‌وجو کرد، مقاومت، در معنای عمیق‌تر، امتناع از واگذاری اختیار خویش است و جامعه‌ای که در شرایط فشار، جنگ و تهدید همچنان خود را صاحب سرنوشت خویش می‌داند.

رسول لطفی، سردبیر فکرت

ادبیاتِ رهگشا؛ حلقه مفقوده طرح توسعه ایرانی

یکی از نقدهای جدی به وضعیت امروز «جریان توسعه ایرانی» آن است که میدان نزاع به‌تدریج به مسائل حاشیه‌ای، فرعی و کم‌اثر سوق پیدا کرده است.

علیرضا نصراصفهانی

مأموریت ایران؛ خلق امکان

مقاومت هنگامی اهمیت نظری پیدا می‌کند که به صورتِ یک تصمیم درباره نحوه بودن در جهان ظاهر شود. در این معنا، مقاومت صرفاً نفی دیگری نیست؛ حفظِ امکانِ ادامه‌دادنِ یک جهان است.

حسین کچویان

کاسبانِ فروپاشی

ماهیت کشور را اندیشه‌ها، افکار، میراث، نحوۀ تعاملات، خلاصه علایق و تمایلات مردم می‌سازد. این هویت با وقوع انقلاب اسلامی، عمیق‌تر هم شده است و این‌ها چیزی است که ایستادگی را رقم می‌زند.

سیدمحمود نجاتی‌حسینی

تاب‌آوری بالا؛ شاخصه تاریخیِ جامعه ایرانی

جامعه ما طی تاریخ کهن خود، فراز و فرود‌ها و شکست‌ها و پیروزی‌های بسیاری به خود دیده است و از همین رو، یک جامعه با «تاب‌آوری بالا» به شمار می‌رود.

معصومه جمشیدی

وقتی وداع، تمدنی نو می‌آفریند

آنچه یک وداع را ماندگار می‌کند، تصمیمی است که پس از پایان مراسم گرفته می‌شود؛ تصمیم برای صادق‌تر زیستن، مسئولانه‌تر عمل کردن و وفادار ماندن به ارزش‌هایی که جامعه آنها را شایسته پاسداشت می‌داند.

حسام‌الدین شریفی

حکمت عملی ابن‌سینا؛ بر مدار دانستن و چگونه زیستن

مهم‌ترین ویژگی حکمت عملی ابن‌سینا ، پیوند میان معرفت عقلانی، عمل انسانی و سعادت است.

علی دادور

دولت از الگوی رجایی تا وفاق شعاری

زبان و گفتمانی که برای توضیح این وفاق‌ها به کار گرفته می‌شود عمدتاً بروکراتیک و رسمی است و کمتر ترجمه‌ای برای زندگی روزمره مردم پیدا می‌کند.

یاسر عسکری

نویسنده متعهد و اندیشمند عدالتخواه

استاد محمدرضا حکیمی واقعاً دلسوز نظام بود و برای نظام و رهبری و مسئولان خدمتگزار دعا می‌کرد. از آن‌ طرف هم نسبت به افراد بی‌تفاوت در مقابل درد و رنج و کمبودهای مردم نفرت داشت.

اعظم مهربان

شهادت امام امت؛ از تثبیت انقلاب تا تضعیف هژمونی غرب

یکی از مهم ترین آثار شهادت امام امت، عبور انقلاب از وابستگی به شخص و ورود آن به مرحله نهادینه شدن بود. هر نهضتی اگر به یک فرد محدود بماند، با فقدان آن فرد آسیب پذیر میشود، اما اگر فرد به نماد یک منطق تبدیل شود، غیاب او نیز به استمرار همان منطق کمک می کند.

سید محمدمهدی شرف‌الدین

جنگ و ریشه‌های توسعه‌ی نامتوازن

دفاع از ایران، تنها دفاع از یک مرز یا یک شهر نیست؛ دفاع از همه اجزای این سرزمین است. هر اندازه که جنوب ایران در کانون توجه، همدلی و حمایت ملی قرار گیرد، به همان اندازه پیوندهای ملی نیز استوارتر خواهد شد.

محمد عرفان‌خانی

امنیت‌زدایی در پوشش دموکراسی‌خواهی

در شرایط فعلی، پیش‌نیاز هرگونه گشایش سیاسی، اقتصادی و حتی اجتماعی، برخورداری از امنیت پایدار است. بدون ثبات و امنیت، نه توسعه ممکن است، نه آزادی معنا پیدا می‌کند و نه مردم‌سالاری امکان تحقق واقعی خواهد داشت.

سید محمدمهدی شرف‌الدین

از خبر تا فهم؛ توقف ژورنالیسم اندیشه‌ در پله نخست

اولین مشکل ژورنالیست‌های اندیشه در خلال جنگ‌های اخیر، اتکای بیش از حد آنها بر اخبار است. تمام صفحات و کانال‌های علمی در دوران جنگ صرفا به بازتاب اخبار می‌پرداختند و کمتر زحمت تحلیل را به خود می‌دادند.